त्यो दिन सडकमा भीड थिएन
त्यो दिन त हजारौँ सपना थिए
कसैको आँखामा भोलिको आशा
कसैको मुटुमा परिवर्तनका चाहना थिए।
कोही हातमा झन्डा बोकेर आएको थियो
कोही मनमा प्रश्न बोकेर आएको थियो
देश अलिक राम्रो बनोस् भन्ने चाहनाले
हरेक युवा सडकमा आएको थियो।
न त उनीहरूलाई युद्ध चाहिएको थियो
न त कसैसँग वैरभाव थियो
आफ्नो आवाज सुनियोस् भन्ने चाहना
बस् त्यति नै उनीहरूको माग थियो।
आमाले घरबाट निकाल्दै भनिन्—
‘छिट्टै फर्कनू, बाटोमा ध्यान दिनू,’
छोराले हाँस्दै टाउको हल्लायो—
‘चिन्ता नगर्नू आमा, म चाँडै आउँछु।’
तर समयले त्यो वाचा बुझेन
भाग्यले त्यो बाटो रोजेन
जुन पाइला घर फर्कन निस्किएको थियो
त्यो पाइला फेरि घर फर्केन।
सडकमा आवाज उठ्दै थियो
आकाशमा नाराहरू गुन्जिँदै थियो
तर एकाएक परिस्थिति बदलियो
हाँसिरहेको भीड आँसुले भिज्दै थियो।
कसैको हातबाट झन्डा खस्यो
कसैको आँखाबाट आँसु झर्यो
कसैको जीवन त्यहीँ रोकियो
कसैको परिवार सधैँका लागि टुट्यो।
त्यो साँझ कति घर सुनसान थिए
कति आँखाहरू रातभरि निदाउन सकेनन्
कति आमाहरू ढोकातिर हेर्दै बसे
तर आफ्ना छोराहरू फर्केर आएनन्।
कसैले अस्पतालमा नाम खोज्दै थियो
कसैले फोनमा खबर खोज्दै थियो
‘उहाँ ठिक हुनुहुन्छ?’ भन्दै
कसैले भगवानसँग प्रार्थना गर्दै थियो।
तर कतिपय प्रार्थना अधुरा रहे
कतिपय सपना अधुरा रहे
कतिपय आमाका काखहरू रित्तिए
कतिपय घरका खुसीहरू हराए।
त्यो दिन नेपाल रोएको थियो
आमाको आँसुमा नेपाल रोएको थियो
बुबाको मौन पीडामा नेपाल रोएको थियो
साथीको खाली ठाउँमा नेपाल रोएको थियो।
त्यो दिन सडक पनि रोएको थियो
ती पदचाप सम्झेर रोएको थियो
जसले परिवर्तनको सपना देखेका थिए
तर आफ्नै सपनामा हराएका थिए।
समय बित्यो, दिनहरू फेरिए
सहरका सडकहरू फेरि भरिए
तर केही घरमा समय रोकिइरह्यो
केही मुटुमा घाउ गहिरिइरह्यो।
उनीहरू आज हामीसँग छैनन्
तर उनीहरूको आवाज हराएको छैन
उनीहरूले देखेको त्यो सुन्दर भोलि
आज पनि हाम्रो आँखाबाट मरेको छैन।
त्यसैले उनीहरूलाई सम्झनु छ भने
केवल फूल र माला चढाएर होइन
उनीहरूले देखेको सपनालाई जोगाएर
आफ्नो देशप्रतिको जिम्मेवारी निभाएर हो।
उनीहरूको बलिदानको अर्थ
कहिल्यै शब्दमा मात्र सीमित नहोस्
उनीहरूको अधुरो सपना
हाम्रो कर्मबाट पूरा होस्।
अब कुनै आमाले
‘मेरो छोरा कहाँ छ?’ भनेर रुनु नपरोस्
कुनै बुबाले
आफ्नो सन्तानको खबर कुर्नु नपरोस्।
कुनै युवाले आफ्नो भविष्य खोज्दा
आफ्नै देशमा डराउनु नपरोस्
आफ्नो अधिकार माग्दा
आफ्नै आवाजसँग डराउनु नपरोस्।
हामीले बनाउने नेपाल यस्तो होस्—
जहाँ प्रश्न गर्न पाइयोस्
जहाँ सपना देख्न पाइयोस्
जहाँ न्यायका लागि बोल्दा
कसैको जीवन नहराओस्।
किनकि त्यो दिन
केवल केही मानिसहरू ढलेका थिएनन्
एउटा पुस्ताको सपना घाइते भएको थियो
तर उनीहरूको सपना मरेको थिएन—
त्यो सपना हाम्रो जिम्मेवारी बनेको थियो।
त्यसैले आज
उनीहरूको सम्झनामा शिर झुकाउँदा
मनभित्र एउटा प्रण गरौँ—
उनीहरूले चाहेको नेपाल बनाउन
हामी आफ्नो ठाउँबाट अघि बढौँ।
सम्झना केवल आँसु नबनोस्
बलिदान केवल कथा नबनोस्
इतिहास केवल किताबमा नअड्कियोस्
र उनीहरूको सपना केवल सपना नबनोस्।
किनकि—
त्यो दिन नेपाल रोएको थियो
हरेक नेपालीको मन रोएको थियो
तर त्यही आँसुमा एउटा सपना थियो—
न्यायपूर्ण, सुन्दर र शान्त नेपाल बनाउने सपना थियो।
आज त्यो सपना हाम्रो हातमा छ
भोलिको नेपाल हाम्रो साथमा छ
उनीहरूले छोडेको अधुरो बाटो
अब पूरा गर्ने जिम्मेवारी हाम्रो छ।
उनीहरू सम्झनामा बाँचिरहुन्
उनीहरूको सपना देशमा बाँचिरहोस्
र त्यो दिनको आँसु
कहिल्यै व्यर्थ नजाओस्।
