काठमाडाैँ । इथियोपियामा बढ्दो हिंसा छिमेकी देशहरूमा फैलन सक्ने चिन्ता बढेको भन्दै इजिप्टका राष्ट्रपति अब्देल फत्ताह अल–सिसीले आइतबार अफ्रिकी नेताहरूको बैठकअघि संवादका लागि आग्रह गरेका छन् ।
अल–सिसीले आज पछि एल–अलामिन शहरमा इरिट्रिया, सोमालिया र सुडानका नेताहरूसँग भेट गर्ने कार्यक्रम छ । इथियोपियाको द्वन्द्व बैठकको मुख्य विषय हुने अपेक्षा छ ।
यी तीन देशहरूको अदिस अबाबासँग तनावपूर्ण सम्बन्ध छ । इथियोपियाले इरिट्रियालाई टिग्रे विद्रोहीहरूलाई सहयोग गरेको आरोप लगाएको छ । यसमा सुडान र इजिप्टको पनि समर्थन छ भन्ने आरोप छ । तर तीनै देशले यसलाई अस्वीकार गरेका छन् ।
अफ्रिकी सङ्घको मध्य–वर्ष समन्वय शिखर सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै नेता अल–सिसीले भने, “इजिप्ट अफ्रिकी देशहरूमा विदेशी हस्तक्षेपको विरोध गर्छ । सम्बन्ध ‘आपसी सम्मान, असल छिमेकीपन, संवाद र सल्लाह’ मा आधारित हुनुपर्छ । एकपक्षीय नीति वा सङ्कीर्ण स्वार्थबाट टाढा रहनुपर्छ।
उनले भने, “सीमापारका चुनौतीहरू ‘प्रतिस्पर्धा होइन, सहयोग र झगडा होइन, संवाद’ बाट समाधान गर्नुपर्छ। यसमा प्राकृतिक स्रोत र अन्तर्राष्ट्रिय नदीहरूको व्यवस्थापन पनि पर्छ, जुन अन्तर्राष्ट्रिय कानूनअनुसार हुनुपर्छ।”
यो टिप्पणी इजिप्ट र इथियोपियाबीचको लामो विवादको पृष्ठभूमिमा आएको हो। विवाद ब्लू नाइल नदीमा बनेको ‘ग्रान्ड इथियोपियन रेनेसाँ ड्याम (जीईआरडी)’ लाई लिएर छ।
कायरो र खार्तूमले वर्षौंदेखि बाँध सञ्चालनको कानूनी रूपमा बाध्यकारी सम्झौता मागिरहेका छन्। उनीहरू पानी सुरक्षाको चिन्ता गर्छन् । तर इथियोपिया भन्छ कि यो परियोजना उसको आर्थिक विकास र ऊर्जा आवश्यकताका लागि आवश्यक छ।
यसैबीच इथियोपियाको उत्तरी टिग्रे क्षेत्रमा फेरि लडाइँ सुरु भएको छ। यसले सन् २०२० देखि सन् २०२२ को भयानक गृहयुद्ध फर्किन सक्ने डर बढाएको छ।
‘टिग्रे पिपुल्स लिबरेसन फ्रन्ट (टीपीएलएफ)’ ले गत महिना संघीय सेनामाथि आक्रमण गरेको थियो। आइतबार इथियोपियाली सेनाले क्षेत्रीय राजधानी मेकेले पूर्ण रूपमा कब्जा गरेको रिपोर्ट आएको छ।
