कर्णालीमा सुत्केरीको ज्यान जोगाउनै मुस्किल

७ वर्षमा १ सय २८ जनाको मृत्यु गत वर्ष १५ जनाको मृत्यु

कर्णालीमा सुत्केरीको ज्यान जोगाउनै मुस्किल
Girl in a jacket

वीरेन्द्रनगर र  हुम्ला — मुगुको छायाँनाथ रारा नगरपालिका–१०, जिउलागाउँकी ३५ वर्षीया धनरुपा विकले पुसमा पाँचौं सन्तानको रुपमा छोरीलाई जन्माइन् । तर, गर्भवती अवस्थामा आइलागेको जटिलताको कारण आफ्नो ज्यान भने जोगाउन सकिनन् । लामो सुत्केरी व्यथाले च्यापेपछि जिल्ला अस्पताल लैजाने क्रममा उनी बाटोमै सुत्केरी भएकी थिइन् ।

गर्भवती र सुत्केरी अवस्थामा आइलाग्ने जटिलताको कारण अकालमा ज्यान गुमाउने धनरुपा एक्ली महिला होइनन् । कर्णालीमा वर्षेनि उनीजस्ता थुप्रै गर्भवती र सुत्केरी महिलाले ज्यान गुमाउने गरेका छन् । कर्णाली प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयका अनुसार ७ वर्षयता १ सय २८ जनाको ज्यान यस सम्बन्धि समस्याका कारण गएको छ । गत आर्थिक वर्षमा मात्र १५ जना गर्भवती तथा सुत्केरीको मृत्यु भएको निर्देशनालयको भनाइ छ ।

त्यस्तैमध्येकी एक हुन्– कालीकोटकी ३० वर्षीया देवी सहकारी । नरहरिनाथ गाउँपालिका–४, रुप्साकी उनको गत वर्ष अत्याधिक रक्तश्रावको कारण मृत्यु भएको थियो । कालीकोट जिल्ला अस्पतालमा भर्ना भएकी सहकारीको स्वास्थ्यमा जटिलता देखिएपछि उपचारको लागि जुम्लास्थित कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान लैजाने क्रममा मृत्यु भएको थियो । गत असारमा जाजरकोट, जुनीचाँदे–३ कि ३४ वर्षीया सिंह पुरीको अवस्था पनि देवीको जस्तै भयो । सुत्केरी व्यथा लागेपछि बच्चा जन्माएलगत्तै रक्तश्रावका कारण उनको ज्यान गएको थियो । गाउँदेखि टाढा रहेको स्वास्थ्य संस्थामा लैजाने मान्छेसमेत नहुँदा उनको मृत्यु भएको थियो ।

सरकारले कर्णालीका जटिल अवस्थाका गर्भवती र सुत्केरीको उद्दारको लागि हेलिकोप्टर सेवा सञ्चालन गरे पनि समयमै उद्दार हुन नसक्दा मृत्यु हुने क्रम रोकिएको छैन । प्रदेश स्वास्थ्य सेवा निर्देशनालयका अनुसार गत आर्थिक वर्षमा सुर्खेत, कालीकोट र जाजरकोटका ३/३ जना, मुगु र रुकुम पश्चिममा २/२ जना, हुम्ला र सल्यानमा एक/एक जना सुत्केरीको मृत्यु भएको छ । अधिकांश सुत्केरीले समयमै उपचार नपाउँदा मृत्यु हुने गरेको निर्देशनालयकी बरिष्ठ समुदाय नर्सिङ अधिकृत मानकुमारी गुरुङले बताइन् । उनका अनुसार आव २०७०/७१ मा ३३ जना, २०७१/७२ मा १४ जना, २०७२/७३ मा १३ जना, २०७३/७४ मा २२ जना, २०७४/७५ मा १९ जना र २०७५/७६ मा १२ जना सुत्केरीको मृत्यु भएको छ ।

 

Girl in a jacket